سلام ، به سایت قالیشویی وزیر خوش آمدید

قالیشویی در پیشاهنگی

قالیشویی در پیشاهنگی

قالیشویی در پیشاهنگی

قالیشویی در پیشاهنگی ابزار مورد استفاده در قالیبافی را به اختصار

شرح می دهد . طبق تحقیقات قالیشویی در پیشاهنگی ابزار مورد

استفاده در قالیبافی نه از صدها سال قبل ، که از چند هزار سال پیش تا به

امروز تغییر خاصی نیافته اند واحتمالا تغییرات به وجود آمده در جهت تسهیل

عملیات بافت و افزایش کارایی ابزارها برای نیل به این هدف بوده . در ادامه

قالیشویی در پیشاهنگی به معرفی رایج ترین ابزارهای قالیبافی می

پردازد و ویژگی های آنها را شرح می دهد .

معرفی چاقوی قالیبافی توسط قالیشویی در پیشاهنگی

چاقوی قالیبافی در اصل وسیله ای است برای بریدن امتداد نخ های خامه قالیبافی در هنگام گره زدن اما با توجه به اینکه نوع گره زدن در مناطق قالیبافی ایران به دو صورت انجام می گیرد ، تغییراتی هر چند جزئی در شکل و ظاهر پاقوی قالیبافی وجود دارد تا عمل گره زدن مطابق با نوع بافت راحت تر انجام پذیرد .

شناخت کاردک با قالیشویی در پیشاهنگی

این وسیله در واقع همان چاقوی معمولی است و اغلب در مناطقی که از گره

فارسی استفاده می نمایند کاربرد دارد . هر کاردک از دو قسمت تشکیل

گردیده است :

الف :تیغه فلزی    ب : دسته ی چوبی

قلاب قالیبافی را با قالیشویی در پیشاهنگی بشناسید

قلاب نوع دیگری از چاقوهای قالیبافی است با این تفاوت که در انتهای تیغه

آن یک قلاب کوچک قرار دارد .کاربرد قلاب قالیبافی عمدتا در مناطق ترکی

باف است که گره قالیبافی نیز از نوع ترکی است . از آنجائیکه در گره ترکی

خامه قالیبافی به دور هر دو تار زیر و رو می چرخد ، نوک قلاب در این چاقوها

را برای جلوگیری از تماس بیشتر دست با چله ها و تسهیل و سرعت در

عمل چرخیدن خامه به دور تارهای زیر و رو ، به وجود آورده اند .

اجزاء قلاب

قالیشویی در پیشاهنگی اجزای قلاب را برایتان شرح می دهد . هر قلاب از دو قسمت تشکیل شده است :

الف :تیغه و قلاب   ب: دسته فلزی

تفاوت دیگر قلاب و کاردک در آن است که در همه قلابها دسته و تیغه متصل

به هم و یکسره می باشند لذا تمام بدنه قلاب از ابتدای دسته تا انتهای نوک

آن از آلیاژ آهن می باشد .تیغه قلاب نیز در صورت کند شدن قابل تیز کردن

است . در رجشمارهای مختلف که ضخامت نخ چله ها و خامه قالیبافی

تغییر  می یابد ، اندازه قلابها بویژه ظرافت نوک قلابها تغییر یافته ، به تناسب

کوچکتر و ظریف تر یا بزگ می گردد .

دفتین

دفتین وسیله ای است که برای کوبیدن گره ها ی فرش پس از بافتن یک رج

و نیز خواباندن پودهای ضخیم و نازک قالی مورد استفاده واقع می شود .

قالیشویی در پیشاهنگی انواع دفتین و کاربرد هر کدام را شرح می دهد .

هر دفتین دارای دو قسمت است :

الف : دسته      ب: تیغه های فلزی

معرفی دفتین ترکی با قالیشویی در پیشاهنگی

برخی از دفتین ها به طور کامل از آلیاژ آهن ساخته می شوند به عبارت دیگر

دسته و تیغه بطور کامل و یکسره فلزی است . در حال حاضر تمامی دفتین

هایی که در مناطق شهری باف آذربایجان تحت عنوان (دفتین ترکی) به کار

می روند از این نوع اند .

معرفی دفتین فارسی با قالیشویی در پیشاهنگی

گروه دیگری که به دفتین های فارسی معروفند عمدتا از دو قسمت ساخته

شده اند . یک قسمت تیغه ی دفتین که تماما فلزی است و بخش دیگر

دسته ی دفتین که اغلب چوبی است . اما در برخی مناطق دیده شده که

این نوع از دفتین های فارسی نیز تماما از فلز ساخته شده اند .

قیچی قالی بافی

قیچی قالیبافی ابزاری است برای بریدن و کوتاه کردن سر پرزهای هر گره

پس از اتمام بافت یک یا چند رج  . به عبارت دیگر گره های فرش به علت نا

یکنواختی که در اثر نامنظم بریدن خامه ها پس از گره زدن به وجود می آید

توسط قیچی چیده شده و همه سطح فرش یکسان و هم سطح می شود ،

بدون ایجاد موج یا فرو رفتگی و یا برآمدگی . با توجه به اینکه پرز گره ها بیش

از حد کوتاه یا بلند نباشد . قالیشویی در پیشاهنگی کلیه قیچی های

متداول در قالیبافی را در یک طبقه بندی کلی به دو نوع تقسیم می کند .

الف : قیچی فارسی

این قیچی بر روی هر دو تیغه خد دارای لبه هایی است که ارتفاع لبه ها

متناسب با ارتفاع پرزها در رجشمارهای مختلف تغییر می یابد . وجود این

تیغه ها کمک می کند تا بافنده تمامی سطح فرش را یکسان و در یک اندازه

قیچی کند در این نوع از قیچی ها معمولا برای سهولت کار ، بین دسته و

تیغه ها اختلاف سطح وجود دارد .

ب : قیچی ترکی

این قیچی از لحاظ ظاهر شبیه به قیچی های معمولی و خانگی است با این تفاوت که بازهم به جهت سهولت کار ، تیغه ها و دسته های قیچی در دو سطح متفاوت قرار دارند قیچی های ترکی متناسب با رجشمار فرش یا ظریف تر و کوچکتر با تیغه های نازک و یا بزرگتر با تیغه های ضخیم ساخته می شوند .

قیچی معمولی خیاطی

طبق تحقیقات قالیشویی در پیشاهنگی  برخی از بافندگان ترجیح می

دهند از همان قیچی های معمولی که عموما در کارهای خانه مانند خیاطی

کاربرد دارند استفاده نمایند . این امر کاملا به عادت بافنده بستگی دارد و

نمی توان در خصوص کاربرد قیچی خاصی به هیچ بافنده ای توصیه نمود .

قیچی های برقی

در برخی از مناطق ، بافندگان ضمن بافت هیچگاه پرزهای اضافی را قیچی

نمی نمایند بلکه فرش را تا انتها می بافند و سپس با استفاده از قیچی

های  برقی که در کارگاه های ویژه ای به این منظور وجود دارند به طور

همزمان تمام سطح فرش را پرداخت می نمایند . این قیچی ها دارای تیغه

های برنده ای هستند که متناسب با ارتفاع مورد نیاز ، پرزهای فرش را کوتاه

و پرداخت می نمایند .

شانه

شانه وسیله ایست که برای جلو کشی گره هی فرش و ایجاد نظم بیشتر در پشت فرش استفاده می گردد .پس از بافت هر رج از فرش و قبل از کوبیدن دفتین ، شانه را بر روی گره های فرش  مس کشند . تیغه های نوک تیز شانه گره ها را به جلو کشیده و چنانچه در هنگام گره زدن بخشی از هر گره بصورت برجسته از پشت فرش دیده شود با شانه کشیدن به جلو آمده و از بین می رود .

سیخ پود کشی

سیخ پود کشی ابزاری است برای پود کشی فرش . سیخ پود کشی با ورق نازک آهن که حالت فنری و انعطاف زیاد داشته باشد ساخته می شود تا به راحتی از لا به لای چله ها عبور کند . نوک سیخ پودکشی دارای حالتی قلاب شکل است که نخ پود  به  دور آن چرخیده و از میان چله ها کشیده می شود .

برپا کی

برپا کی وسیله ایست که در برخی مناطق همچون کرمان و خراسان برای پیش کشی و خواباندن بهتر گره ها بر روی یکدیگر استفاده می شود . در واقع بر پاکی هم کار شانه و هم کار دفتین را انجام می دهد . برپاکی از یک ورقه نازک آهن ساخته می شود و دسته آن متصل به تیغه و از همان جنس می باشد .

سُک (سِنگ)

وسیله ای است که عموما برای کوبیدن پود و منظم کردن چله ها به کار می رود .در کردستان و مناطق غرب کشور همچنین لرستان از این وسیله استفاده می شده است .

اما امروزه کاربرد آن تا حدودی کاهش یافته امااز میان نرفته است . در برخی از مناطق شرق کشور نیز ابزاری شبیه به این وسیله وجود دارد که از آن هم برای کوبیدن پود و همچنین عبور پود از میان چله ها استفاده می نمایند .

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.